Een writer’s block voelt vaak als falen. Alsof jij degene bent die tekortschiet. Alsof het bewijs is dat je niet gemaakt bent om te schrijven, of dat je idee toch niet goed genoeg was. Maar in de praktijk is een witer’s block zelden een gebrek aan talent. Meestal is het een signaal. Er klopt iets niet in tempo, verwachting of veiligheid. En precies daarom kun je er ook iets mee, zonder jezelf harder te moeten aanpakken.
Een writer’s block is vaak je systeem dat zegt: dit gaat te snel, dit gaat te groot, dit gaat te dicht op mijn huid. Niet om je tegen te houden, maar om je te beschermen. Als je het zo bekijkt, verandert de vraag. Dan is het niet langer: hoe duw ik mezelf hier doorheen, maar wat probeert deze blokkade mij te vertellen.
Wat een writer’s block vaak is
Het is vaak geen leegte. Het is vaak juist te vol. Te veel ideeën tegelijk, te veel druk om het goed te doen, te veel verwachtingen op één moment. Je wilt meteen de tekst schrijven die je in je hoofd hoort, en je slaat daarmee een stap over. De stap waarin je mag zoeken, stuntelen, ontdekken wat er eigenlijk gezegd wil worden.
Soms is het ook simpelweg dat je nog niet weet wat je echt wilt zeggen. Je voelt dat er iets is, maar de kern is nog niet helder, en je probeert al te schrijven alsof het dat wél is. Dat voelt alsof je in het donker een kamer opruimt. Je bent bezig, maar je grijpt mis.
Drie oorzaken die we vaak zien
- Je hoofd staat aan en je lijf is moe
Je wilt schrijven op wilskracht, terwijl je lichaam eigenlijk op is. Dan wordt schrijven een extra taak in plaats van een plek om te landen. Je zinnen worden stroef, je aandacht valt weg, en je gaat jezelf verwijten maken, terwijl het eigenlijk vermoeidheid is die om rust vraagt. - Je probeert meteen de perfecte tekst te schrijven
Je schrijft je eerste alinea alsof het de definitieve versie moet zijn. Daardoor wordt elke zin een toetsmoment, en elke twijfel een reden om te stoppen. Schrijven heeft juist ruimte nodig voor rommel. Voor een eerste versie die nergens aan hoeft te voldoen, behalve aan het feit dat hij er is. - Je schrijft over iets dat dichterbij komt dan je dacht
Soms denk je dat je over een onderwerp schrijft dat je wel aankunt, totdat je merkt dat het je raakt. Je komt dichter bij iets wat nog gevoelig is, of bij een waarheid die je liever netjes verpakt. Dan is blokkeren niet luiheid, maar voorzichtigheid. En daar helpt zachtheid meer dan druk.
Drie oefeningen van vijf minuten
Je hoeft een writers block niet op te lossen met een grote aanpak. Vaak helpt het om het klein te maken, zodat je weer kunt bewegen. Zet een timer op vijf minuten. Maak het licht. Maak het speelbaar.
Oefening 1 Slechte versie
Schrijf bewust de slechtste eerste alinea die je kunt bedenkenn. Overdrijf. Maak het dramatisch. Maak het saai. Maak het rommelig. En schrijf dan door, zonder terug te lezen.
Deze oefening haalt de druk van kwaliteit weg, waardoor er ineens ruimte ontstaat voor tekst die wél ademt.
Oefening 2 Eén zintuig
Schrijf één scène, maar alleen met één zintuig. Kies zien, horen of ruiken. Laat de rest weg.
Je hoeft niets uit te leggen. Je hoeft geen conclusie te trekken. Je hoeft alleen waar te nemen.
Dit haalt je uit je hoofd en terug in de ervaring, en daar begint taal vaak vanzelf te stromen.
Oefening 3 De kernzin
Maak deze zin af, alsof je hem fluistert tegen jezelf.
Het gaat mij eigenlijk om ……..
Schrijf door tot je voelt dat je iets raakt dat waar is. Eén zin kan genoeg zijn om je richting terug te vinden.
Waarom een schrijfretraite helpt
Een schrijfretraite helpt omdat de druk van thuis wegvalt, en daarmee ook een groot deel van het steeds opnieuw moeten beginnen. Je hoeft niet voortdurend te schakelen tussen rollen, taken en verwachtingen. Je kunt langer bij je tekst blijven, waardoor je niet telkens opnieuw hoeft in te stappen.
En misschien nog belangrijker: je komt in een ritme dat je draagt. Je schrijft, je pauzeert, je wandelt, je eet, je schrijft weer. Dat klinkt eenvoudig, maar voor veel schrijvers is het precies dat ritme waarin een writers block zachter wordt, omdat je systeem zich veilig genoeg voelt om weer open te gaan. Jasmijn is een ervaren coach en behulp van haar schrijfcoaching komt er meer ruimte om te voelen en blokkades op te heffen.